Pars Kousha Tavan

انرژی تجدید ناپذیر

admin — Thu, 09 Jan 2014 16:23:32 +0000

چکیده
انرژیهای تجدیدپذیر شامل منابع متنوع و مختلفی بوده که از انرژیهای طبیعی و قابل دسترس به وجود می آیند با توجه به اینکه این انرژیها صورتی آرمانی ندارند اما استفاده از آنها موجب کاهش مصرف فرآورده هاي نفتی و اشتغال زایی شده و میزان آلایندگی محیط زیست را نیز کاهش میدهد . چشم انداز استفاده از این انرژی در کشور ما نیز همانند سایر کشورهای توسعه یافته از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده به گونه ایکه دولت در برنامه پنجم توسعه برنامه ریزی لازم را صورت داده لذا با توجه به سیاستهای جهانی توسعه این انرژیها در كشور ما بمنظور حل مشکلات و ايجاد اشتغال اجتناب ناپذیر خواهد بود بررسیهای صورت گرفته در این رابطه حاکی از این بوده که توسعه استفاده از انرژیهای نو می تواند نقش بسزایی در افزایش درجه امنیت سیستم انرژی کشور ایفا نماید در این مقاله ضمن معرفی نمونه های مختلف این نوع انرژی از جمله انرژی باد، انرژی خورشیدی ، انرژی زیست توده ، انرژی زمین گرمایی و انرژی جاذبه ماه به بررسی میزان سهم کشور از این انرژیها ، توسعه تکنولوژیهای روز انرژی تجدیدپذیر و تاثیر آن در ابعاد اقتصادی و اجتماعی ، راهکارها و راهبردها. در کشور پرداخته شده که امکان دسترسی به انرژیهای متنوع در کشور راميسر مينمايد. لذابر اساس داده های موجود ميتوان یک چارچوب برنامه مناسب استراتژیک برای توسعه این نوع انرژیها در کشور تدوين واقدامات موثری را صورت داد.
کلمات کلیدی : انرژی تجدیدپذیر- چالشها – توسعه انرژیهای نو – تغییرات جوی – انرژیهای تجدیدپذیر

مقدمه
با توجه به نیاز توسعه کشورها ميزان به كارگيري انرژي‌هاي تجديدپذير نیز در كشورهاي جهان رو به افزايش بوده بطوریکه يكي از شاخص‌هاي توسعه‌يافتگي مصرف انرزي محسوب مي‌شود، برابر برنامه ریزیهای بعمل آمده اين نوع انرژي روز به روز سهم بيشتري در سيستم تأمين انرژي ایجاد نموده در این زمینه در سال 2008 بيش از 120 ميليارد دلار در بخش افزايش ظرفيت‌ها، احداث نيروگاه‌ها و تحقيق و توسعه انرژي‌هاي نو سرمايه‌گذاري شده است.
تا انتهاي سال 2010، ظرفيت‌هاي موجود در انرژي‌هاي تجديدپذير 3.8 درصد در توليد الكتريسيته جهان سهم داشته‌اند (اين ارقام بدون در نظر گرفتن انرژي آبي می باشد، زيرا اين انرژي به تنهايي 15 درصد در توليد الكتريسيته دنيا سهم دارد)، هم‌اكنون انرژي‌هاي تجديدپذير بيش از 14 درصد از انرژي اوليه جهان را تأمين مي‌ نمایند . اما متاسفانه در کشور ما سهم چندانی نداشته که این موضوع زنگ خطری در مصرف سوختهای فسیلی برای کشور محسوب می شود .
بستر مناسب برای گسترش انرژیهای تجدیدپذیر در کلیه کشورها ، حمایت ها و سیاستگذاری دولتی خلاقانه ، وجود بسترهای مناسب جهت سرمایه گذاری وانتقال تکنولوژی به کشورهای در حال توسعه تلقی می شود .
صنایع انرژی تجدیدپذیر هم اکنون در نقطه گذار قرار گرفته است و از نظر فنی ، توانایی ارائه آنها وجود داشته و از جنبه اقتصادی نیز در بسیاری از مناطق کشور ما نیز رقابت بوده لذا پس از اتمام منابع فرآورده های نفتی و معضل جهانی گرمایش زمین به پیشبرد منافع ملی کشورهای توسعه یافته کمک شایانی خواهند نمود . این صنایع می توانند سرمایه گذاری در زمینه توسعه و تکمیل تکنولوژیهای بازیافت انرژی در بازارهاي هر کشوری را به بهره وری برسانند .
بنظر میرسد سه عامل عمده در گسترش کشش بازار به سوی انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد که نخستین آنها امنیت انرژی ملی بوده بررسیها نشان می دهد که مصرف نفت روبه افزایش بوده و به زودی از تولید بالای داخلی خواهد گذشت بطوریکه کشورهای پیشرفته را به نحو روز افزونی به بازارهای نفت وابسته خواهد نمود معهذا نتیجه این امر آسیب پذیری اقتصاد کشورهای غرب در برابر هرگونه اختلال در واردات نفت خواهد بود .
رشد سریع کشورهای در حال توسعه فشار روزافزونی بر بازارهای نفتی جهانی وارد خواهد نمود . بطوریکه با گذشت زمان شرایط بدتر و حادتر خواهد گردید لیکن انرژی تجدیدپذیر به کشورهای غربی کمک خواهد نمود که بر منابع داخلی انرژی تکیه نموده و در نتیجه موجب کاهش نیاز آن به سوختهای فسیلی و کاهش رشد مصرف شود .
عامل اصلی مشکلات موجود در رابطه با انرژی تجدیدپذیر ، نگرانی در خصوص تغییرات جوی بوده انرژی تجدیدپذیر می تواند نیاز به انرژی را تامین نموده و در ضمن انتشار گازهای گلخانه ای را کاهش دهد .گازهای گلخانه ای نیز مانند دی اکسید کربن و متان بطور مرتب در لایه نازک جو زمین تراکم پیدا می نمایند و این تراکم گازها روز به روز درجه حرارت زمین را افزایش خواهد داد متاسفانه افزایش درجه حرارت نتایج منفی و بالقوه فاجعه آمیزی را به بار خواهد آورد لذا باید اقداماتی برای جلوگیری از آن بعمل آید که استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بدون کربن یکی از این راهکارها خواهد بود .
عامل سوم ، بهای تمام شده و هزینه های بالای انرژیهای تجدیدپذیر بوده که در سالهای اخیر رو به کاهش نهاده و این روند در آینده نیز ادامه خواهد یافت .
متاسفانه توجه به انرژیهای نو در ایران طی چند دهه اخیر بیشتر در حد مطالعه و پیگیری فعالیتهای سایر کشورها بوده خوشبختانه در سالهای اخیر با نصب توربینهای بادی و نیروگاه خورشیدی استفاده از این نوع انرژیها بهبود یافته اگرچه هنوز پتانسیلهای بکارگیری از این نوع انرژیها در ایران کامل نشده لیکن با منطقی شدن قیمت حاملهای انرژی امکان استفاده از این انرژیها میسر خواهد شددر اين زمينه لازمست برنامه مدون و استراتژیک بکارگیری روشهای مختلف انرژیهای نو با توجه به شرایط کنونی و توان بالقوه موجود بمنظور رسیدن به سهم مناسب از تامین انرژی طی تنظیم یک برنامه ریزی زمانبندی شده در دستور کار قرار گیرد در این مقاله امکان دسترسی به انرژیهای متنوع در کشور مورد پیگیری واقع خواهد شد تا بتوان بر اساس آن به یک چارچوب برنامه مناسب استراتژیک برای توسعه انرژیهای نو در کشور اقدامات موثری را صورت داد .

سهم انرژیهای تجدیدپذیر در کشور
سهم انرژیهای تجدیدپذیر از کل منابع انرژی در کشورهای آسیایی بالا بوده اما سهم انرژیهای تجدیدپذیر مدرن و برق آبی از کل انرژیهای تجدیدپذیر در برخی از کشورها منجمله ایران بسیار پایین می باشد . هر چند که سهم انرژیهای تجدیدپذیر مدرن در ترکیب انرژی کشورهای در حال توسعه آسیایی رو به افزایش باشد افزایش این سهم نه تنها امنیت انرژی را بالا می برد بلکه با محیط زیست نیز سازگار بوده و به سلامتی مردم منجر می شود .
بسیاری از کشورهای آسیایی در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر اهداف ملی را تعیین نموده اند و این اهداف به مرور زمان بازنگری و تحکیم یافته معهذا برای تحقق این اهداف ، دولتها باید برای استفاده گسترده از انرژیهای تجدیدپذیر به تدوین سیاستها و ایجاد مشوق ها اقدام نمایند در این رابطه بانکهای توسعه چند جانبه می توانند در حمایت و توسعه انرژیهای پاک و به تبع آن کاهش آلودگیهای زیست محیطی ناشی از تولید و مصرف انرژی نقش حیاتی داشته لیکن این بانکها می بایستی به تامین مالی و حمایتهای تکنولوژیکی برای شتاب بخشیدن به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش راندمان انرژی تاکید بیشتری نمایند . ضرورت استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر به جای سوختهای فسیلی برای آینده کشور الزامی می باشد .
نمونه های مختلف انرژی از جمله انرژی باد که توسط توربینهای بادی استحصال می گردد نیز صرفاً از ذخیره شدن انرژی خورشیدی که ظرفیتهای حرارتی ایجاد شب و روز می باشد بوجود می آید بنابراین منشاء انرژي‌هاي تجديدپذير باد نیز چیزی جز خورشید نیست منشاء انرژی برقابی نیز بخارشدن آب اقیانوسها و دریاها در اثر تابش خورشید صعود بخار آب به لایه های بالای هوا و حرکت آن بهمراه هوا و نزول باران و برف به هنگام صعود هوا به ارتفاعات که انرژی پتانسیل صعود خود را از گرمای خورشید دریافت کرده اند استحصال انرژی برقی وآبی توسط زدن سدها یکی از منابع دیگر انرژي‌هاي تجديدپذير محسوب می شود .
انرژی زیست توده نیز چیزی جز استحصال باقیمانده انرژی ارگانیک اولیه ذخیره شده فتوسنتزی توسط گیاهان از ضایعات موجودات و گیاهان تبدیل شده به زباله در محیط بی هوازی بصورت گاز متان نیست در زمینه انرژی هسته ای که انرژی حاصل از شکست اتمی اورانیوم می باشد یکی از نمونه های تامین انرژی مي باشد باید برای بلندمدت ، تعیین اولویتها را مشخص و کلیه عوامل فنی ، اقتصادی ، اجتماعی ، زیست محیطی و سیاسی بصورت مثبت و منفی طي بررسيهای مورد لزوم در قالب مطالعات استراتژیک امکان سنجی شده و تدوین شود.
بدیهی است که جایگاه منابع فسیلی و اورانیوم در رابطه با تولیدات پتروشیمی و سایر محصولات و تولید صلح آمیز هسته ای در ایران ضرورت داشته و این منابع اهمیت خود را بعنوان سوخت بتدریج و بدلایل عدیده . از جمله محدودیت منابع ، علل زیست محیطی ، سیاسی و اجتماعی و اقتصادی از دست داده و سایر نیازهای دیگر بکار گرفته خواهند شد .

آلودگی مواد نفتی در خلیج فارس

admin — Mon, 06 Jan 2014 11:37:53 +0000

براساس بررسی اولیه مهم ترین احتمالات علت مرگ دلفین ها، آلودگی مواد نفتی در خلیج فارس عنوان شده است.
براساس بررسی اولیه مهم ترین احتمالات علت مرگ دلفین ها، آلودگی مواد نفتی در خلیج فارس عنوان شده است.
مهندس مهرداد كتال محسنی، مدیركل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان با بیان مطلب فوق، این آلودگی ها را ناشی از افزایش فعالیت اكتشافات بهره برداری، انتقال و پالایش نفت و همچنین آلودگی فعالیت های صنعتی اعم از نیروگاه ها، آب شیرین كن ها وآلودگی های ناشی از تخلیه فاضلاب سكونتگاه های شهری و روستایی و پسماندهای كشاورزی و سایر آلودگی های ناشی از فعالیت های اقتصادی و اجتماعی اعلام كرد.
مدیركل حفاظت محیط زیست هرمزگان با اعلام نظر قطعی، علت مرگ دلفین ها را نیازمند بررسی نمونه های گرفته شده و كسب اطلاعات كامل تر از مراجعی چون سازمان مركزی حفاظت محیط زیست، دانشگاه علوم پزشكی، دامپزشكی، شیلات، یگان های دریایی، نظامی و انتظامی دانست. وی افزود: همچنین بندرگاه ها، اسكله های متعدد، لایروبی، آلودگی ناشی از تخلیه فاضلاب و زباله شناور، تغییرات شدید اقلیمی و بروز خشكسالی و سایر عوامل طبیعی موجب می شود كه پارامترهای فیزیكی و شیمیایی آب دریا و سلامت و كیفیت محیط زیست دریایی دستخوش تغییرات شده و نهایتاً سلامت موجودات آبزی به خطر افتاده و تلفات آنان را به دنبال خواهد داشت.
وی یادآور شد: بررسی های انجام شده، نشان از علائم ظاهری خاصی روی لاشه نبوده و تنها روی ۲ تا ۳ قطعه فرورفتگی ناشی از جسمی نوك تیز در ناحیه باله پشتی جانور مشاهده شده است.
وی اظهار داشت: نحوه قرار گرفتن و توزیع لاشه روی خط ساحلی حدوداً ۱۵ كیلومتری به صورتی بود كه بیشترین تعداد (۹۰درصد) پراكنده و با فاصله های ۵۰۰ تا ۷۰۰ متری از یكدیگر قرار گرفته بودند، به طوری كه بیشترین لاشه مشاهده شده در یك نقطه ۳ قطعه بوده و كم ترین طول یك دلفین مشاهده شده ۹۰ سانتیمتر بوده كه از این میان ۷۰ درصد مرگ و میر حاصله در لاشه ها با طول بیش از ۱۶۰ سانتیمتر دیده شده است. وی خاطرنشان كرد: وزن متوسط دلفین ها ۷۰ كیلوگرم بوده و تمامی دلفین ها از گونه دلفین معمولی هستند و بهای ضرر و زیان ناشی از تلفات دلفین ها بالغ بر ۳ میلیارد و یك صد و ۶۰ میلیون ریال است. وی خاطرنشان كرد: علاوه بر علل یاد شده با توجه به شواهد و علائم و با توجه به این كه آب های دور از ساحل شرق شهرستان جاسك از جمله محل عبور تن ماهیان در این فصل است و دلفین ها به عنوان گونه های همراه تون ماهیان محسوب می شوند در نتیجه هنگام صید به روش صید محاصره ای (پرساین) دلفین ها به دام می افتند و این امر به كرات در گذشته به تعداد چند قطعه در هر سری اتفاق افتاده و این می تواند یكی از عمده ترین دلایل مرگ دلفین ها باشد كه هم اكنون در دست بررسی است.

گروه توليد كننده نفت

admin — Mon, 06 Jan 2014 11:09:38 +0000

شركتهاي كه در مماك توليد كننده مشغول عمليات نفتي هستند ، بجز مورد استثنائي ، متعلق به منافع خارجي هستند و به وسيله خاريجيها اداره مي‌شوند . به طريق متلف كنترل عملليات نفتي در دو كشور از كشورهاي توليد كننده بيان شده است .
ايران
از نقطه نظر تاريخي ، ايران نخستين كشور توليد كننده نفت در خاورميانه ايران عمليات نفتي خود را به سه طريق اداره مي‌كند :
الف- بدينوسيله يك كنسروسيوم بين‌المللي به نمايندگي از طرف دولت .
ب) مستقيماً به وسيله دولت ؛
ج) به وسيله شركتهاي خارجي ديگر غير از كنسروسيوم ، كه رأساً و يا به مشاركت با دولت فعاليت مي‌كنند .
در دسته اول ، دولت به وسيله شركت ملي نفت ايران عمل مي‌كند و شركت مزبور به سهم خود اداره عمليات صنعتي نفت جنوب را به يك كنسرسيوم بين‌المللي به طور رسمي «گروه شركاي نفت ايران» خوانده مي‌ شود و در لندن به ثبت رسيده و كرده است . سهام كنسرسيون متعلق به منافع زير است :
انگليسي – هلندي 54%
بريتيش‌پتروليوم (شركت سابق نفت انگليس و ايران) ؟؟
گره رويال داچ – شل ؟؟
فرانسوي 6%
شركت نفت فرانسه ؟؟
آمريكايي 40%
استاندارد اويل نيوجرزيSTANDARD OIL COMPANY OF NEW JERSEY 7%
استاندارد اويل كاليفرنيا7 Standard oil company of california%
سوكوني موبيل اويل 7% Standara mobil oil company
شركت تكزاس The Texas company7%
گالف اويل Gulf oil corporation 7%
آژانس ايرايكون Iricon Agency Ltd 5%
گروه شركاي نفت ايران به وسيله دو شركت فرعي به نام شركت اكتشاف و توليد نفت ايران و شركت نفت ايران فعاليت مي‌كند . پس از 5/3 سال بن‌بست ناشي از ملي شدن اموال شركت نفت انگليس و ايران در 20 مارس 1915 ، در تاريخ 25 اكتبر 1954 قرارداد دفعلي منعقد شد . حقوق شركت نفت انگليس و ايران از امتيازي كه در آغاز در سال 1901 به ويليام نوكس دارسي اعطاء شند ناشي مي‌گشت . اين امتياز در ابتدا شامل تمام ايران به استثناي پنچ ايالت شمالي آذربايجان ، گيلان ، مازندران ، گرگان و خراسان بود . پس از تجديد نظر اساسي در قرارداد امتياز در 1933 (و بدنبال لغو يكطرفه قرارداد به وسيله رضاشاه) منطقه امتياز محدود به 000/100 ميل مربع واقع در جنوب باختري ايران شد . پس از هفت سال تلاش سرسختانه ، در سال 1908 در مسجد سليمان نفت كشف شد . سپس چاههاي ديگري در مناظق مجاور در خوزستان حفر شد و يك شبكه لوله ، اين چاهها را به جزيره آبادان كه در آنجا پالايشگاه و بندر نفتي بزگري تاسيس شده بود ، متصل كرد . هنگامي كه در سال 1913 دريا داري انگليس ، كه در راس آن وينستون چرچيل قرار داشت ، تصميم گرفت در نيروي دريايي انگليس نفت به جاي ذغال مصرف كند ، حوزه‌هاي نفتي ايران به عنوان تامين كننده اصلي نفت امپراتوري بريتانيا اهميت خاصي به دست آورد . توليد نفت ايران دائماً افزايش يافت و ايران بزگرتين توليد كننده نفت خاورميانه بود و توليد در سال 1950 به 75/31 ميليون تن رسيد . ولي سال بعد بر اثر ملي شدن نفت و دعواي ؟ از آن ، توليد نفت عملا متوقف شد و اين امر به توليدكننده‌هاي تازه‌تر مانند عربستان سعودي و كويت اجازه داد مقام اول ايران را اشغال كنند پس از عقدقرارداد با كنسروسيوم در 1954 ، توليد ايران با سرعت افزايش يافت و در سال 1956 به 32 ميليون تن رسيد و بدين ترتيب برابر با بالاترين ميزان توليد قبل از ملي شدن نفت گرديد .
كنسرسيوم (عامل خارجي در عمليات نفتي ايران) صاحب امتياز نيست بلكه از ؟ دولت ايران ، كه تنها مالك منابع نفتي است ، عامليت دارد . با ايجاد كنسرسيوم تغيير چندي پيدا شده كه دوتاي آنها سزاوار يادآوري است : يكي اينكه برعكس صاحب امتياز قبلي كه انگليسي و بالنتيجه داراي مليت واحدي بود ، كنسرسيوم يك ؟ بين‌المللي است . ديگر اينكه اداره عمليات غير صنعتي مانند امور اجتماعي يا ؟ مسكن بر عهده شركت ملي نفت ايران است . البته بايد خاطرنشان كرد كه در صورت ، امور صنعتي به وسيله شركت‌هايي كه سهامداران و مديران آن خارجي ؟ اداره مي‌شود و از اين نقطه نظر نحوه كنترل به وسيله عوامل خارجي تغيير نكرده است .
دسته دوم عمليات عبارت از فعاليت مستقيم شركت ملي نفت ايران در منطقه مركزي ايران است . حفاري در اين منطقه ( كه به وسيله شركت حفاري و اكتشاف لوس‌آنجلس انجام مي‌گيرد) در روز 26 اوت 1956 منجر به كشف هيجان‌انگيز نفت در قم شد . فوران چاه شماره 5 به ارتفاع 120 پامدت 82 روز ادامه داشت و معادل پنج‌ميليون بشكه كه ارزش آن به قيمت بازار بين‌المللي معادل 10 ميليون دلار مي‌شد ، ؟اطراف را فرا گرفت . حفاري در طي سال‌هاي 1956 و 1957 ادامه يافت و اكتشافات تازه‌اي به عمل آمد . مهمترين مسئله براي شركت ملي نفت ايران ، ايجاد سازمان مناسبي ؟ براي حمل نفت اين منطقه كه داراي منبع بزرگي به نظر مي‌رسد . در اين باره ، ايجاد خط لوله بين قم و اسكندرون در تر كيه دركنار درياي مديترانه پيش‌بيني شده است .
در تعقيب تصويب قانون جديد نفت در 29 ژوئيه 1957 ايران از نوردهاي خود در به روي شركت‌هاي نفتي خارجي باز كرده است و براي مناطق خارج از حوزه كنسرسيوم ، چه در خشكي و چه در فلات قاره خليج فارس ، پيشنهاد مي‌پذيرد . ايجاد كننده سابقه در اين دسته سوم عبارت از قراردادي است كه در تابستان 1957 با شركت دولتي آجيپ مينراريا (ايتاليا) منعقد شد و در 12 اوت همان سال ، يعني 14 روز پس از تصويب قانون جديد ، به تصويب پارلمان ايران رسيد . طبق اين قرارداد ، يك شركت ايراني به نام شركت نفت ايران – ايتاليا (سيريپ) كه سهام آن به تساوي متعلق به شركت ملي نفت ايران و شركت آجبپ مينراريا است تشكيل مي‌شود و اداره عمليات اكتشاف و بهره برداري نفت را در سه منطقه مختلف به مساحت كل 000/23 كيلومتر برعهده مي‌گيرد . منطقه اول ناحيه ايست از فلات قاره شمال خليج‌فارس ؛ منطقه دوم ناحيه‌اي از دامنه‌هاي خاوري كوهستان‌هاي مركزي زاگروس ؛ و منطقه سوم ناحيه‌اي از نوار ساحلي درياي عمان تا ابتداي حد فلات قاره .
در سال بعد ، شركت ملي نفت ايران دو قرارداد ديگر كه شباهت زيادي با قرارداد منعقد با آجيپ دارند بست . قرارداد اول كه با شركت پان‌امريكن‌پتروليوم (شركت فرعي استاندارد اوايل اينديا كه مالك تمام سهام آن است) منعقد شد و در 31 مه 1958 به صحه ملوكانه رسيد ، شامل 000/16 كيلومتر از فلات قاره است و به دو منطقه تقسيم شده است . منطقه اول تقريباً در حدود 000/1 كيلومتر مربع است و مجاور قسمت ؟ منطقه آجبپ است . منطقه دوم به مساحت تقريبي 000/15 كيلومتر مجاور قسمت جنوبي منطقه آجيپ است و تا خط منصف خليج فارس پيش مي‌رود ، ولي جز ؟ خارگ و خارگو را كه جزء حوزه قرارداد كنسرسيوم است شامل نمي‌شود . ؟ نفت ايران يك شرت ايراني غيرانتقالي به نام شركت نفت ايران- پان امريكا (ايپاك) تاسيس كرده‌اند .
قرارداد ديگر در 22 ژوئن 1958 بين شركت ملي نفت ايران و شركت سافاير(كانادايي) منعقد شد . اين قرارداد (به استثناي مواد مالي) شباهت زيادي به قرارداد شركت ملي نفت ايران- پان‌اميريكن دارد ، ولي حوزه اكتشاف ؟ مركب از دو منطقه كوچك به مساحت مجموع 00/1 كيلومتر مربع واقع در ساحل مكران و شامل قسمتي از آب‌هاي ساحلي است . همچنين مانند قرارداد قبلي ، ؟ شركت مختلط به نام شركت ايران- كانادا ( ايراكان) كه تابعيت آن ايراني ؟ تاسيس شده است . انتظار مي‌رود قراردادهاي مشابه ديگري طبق قانون نفت 1957 براي مناطق ديگر قابل بهره‌برداري ايران منعقد شود .